ΕΙΔΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΘΑ ΦΕΡΟΥΝ 50 ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ
Μια πρωτοβουλία στη Θεσσαλονίκη «χτίζει» ένα δίχτυ προστασίας για γυναίκες που κινδυνεύουν και μας δείχνει τη δύναμη που κρύβει μία ενεργή κοινωνία. Πενήντα καταστήματα θα φέρουν ειδική σήμανση, ώστε να μπορέσει να απευθυνθεί μία γυναίκα που χρειάζεται βοήθεια. Στόχος να υπάρξει μια πλαισιωμένη πρώτη ανταπόκριση, μέχρι να αναλάβουν δράση οι Αρμόδιες Αρχές.
Πριν λίγες μέρες, την 1η Απριλίου, έκλεισε ένας χρόνος από τη δολοφονία της Κυριακής Γρίβα από τον πρώην σύντροφό της, λίγα μέτρα μακριά από το Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων, ενώ ήδη έχουμε θρηνήσει τα πρώτα θύματα γυναικοκτονιών για το 2025. Πόσες φορές πια θα γράψουμε τη λέξη αυτή και πόσες φορές θα χρειαστεί να εξηγήσουμε την οργή μας απέναντι σε ένα σύστημα που θρέφει την πατριαρχία;
Όσο η λύση δεν έρχεται από την Πολιτεία και τους θεσμούς της, όσο «τα περιπολικά δεν είναι ταξί», τόσο οι πρωτοβουλίες ομάδων και οργανώσεων έρχονται –ξανά και να ξανά– να ενημερώσουν, να εκπαιδεύσουν και να προστατέψουν.
Στον χώρο της προστασίας, ενδυνάμωσης και υποστήριξης των πιο, κοινωνικά και οικονομικά, ευάλωτων γυναικών δραστηριοποιείται στη Θεσσαλονίκη από το 2016 η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία Ίριδα Κέντρο Γυναικών. Μάλιστα, το Κέντρο σχεδίασε και υλοποιεί το έργο «SHEchange: Καταπολεμώντας την Έμφυλη Βία στη Θεσσαλονίκη», με στόχο την πρόληψη και την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις πολλαπλές μορφές της και την αποδόμηση στερεοτυπικών αντιλήψεων.
Ο τρίτος πυλώνας του έργου αφορά στην ανάπτυξη ενός δικτύου 50 επιχειρήσεων με φυσικό κατάστημα, που θα λειτουργούν ως προσωρινά ασφαλή σημεία για άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο στον δρόμο ή/και επιζήσασες έμφυλης βίας. Αυτό το δίκτυο ήταν και η αφορμή για να συνομιλήσω με τη Λυδία Σιαπαρδάνη, Υπεύθυνη Εξεύρεσης Πόρων και Επικοινωνίας της Ίριδας.
– Πώς προέκυψε η ιδέα για μια τέτοια πρωτοβουλία;
Η ιδέα γεννήθηκε με αφορμή δύο περιστατικά που έγιναν γνωστά και στο ευρύτερο κοινό. Το πρώτο σημειώθηκε στην Ηλιούπολη, όπου μια 19χρονη τότε κοπέλα, θύμα trafficking, αφού ξέφυγε από τον κακοποιητή της, έλαβε βοήθεια από μια νεαρή σερβιτόρα, που «δεν κοίταξε απλώς τη δουλειά της», αλλά επικοινώνησε με τους αρμόδιους φορείς, κινητοποιώντας τη διαδικασία που έφερε τον δράστη ενώπιον της δικαιοσύνης. Το δεύτερο συνέβη στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όταν δύο άτομα δέχθηκαν άγρια ομοφοβική επίθεση από όχλο και βρήκαν καταφύγιο σε κεντρικό εστιατόριο της πόλης, το προσωπικό του οποίου ενημέρωσε και τις Αρχές.
– Είναι ήδη σε λειτουργία το δίκτυο αυτό για την προστασία των γυναικών;
Αυτή τη στιγμή το δίκτυο δεν είναι σε λειτουργία. Ευελπιστούμε να καταστεί ενεργό τους επόμενους μήνες. Τώρα, είμαστε σε διαδικασία επικοινωνίας με όλες τις επιχειρήσεις που έχουν δηλώσει ενδιαφέρον, γνωρίζουμε τους ανθρώπους πίσω από αυτές, εξηγούμε τη διαδικασία και ενημερώνουμε για τα βήματα της εκπαίδευσης. Στόχος είναι να θεμελιώσουμε μια σχέση μακρόχρονης συνεργασίας, συνέργειας και εμπιστοσύνης, να παρέχουμε κάθε δυνατή βοήθεια που θα χρειαστούν ως μέλη του δικτύου, να επανεκπαιδεύσουμε το προσωπικό τους, αν χρειαστεί, και να προχωρήσουμε ως συνοδοιπόροι στη εξέλιξη του δικτύου.
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΣΤΙΑΣΗΣ, ΛΙΑΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΘΑ ΦΕΡΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ ΑΠΟ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.
– Πόσο εύκολο ήταν το να προσεγγίσετε τους ανθρώπους των επιχειρήσεων;
Η ανταπόκριση της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης –και άλλων πόλεων στην Ελλάδα– μέσα από την εκδήλωση για την παρουσίαση της καμπάνιας #SheChangeSpeak: Η Θεσσαλονίκη υψώνει τη φωνή της κατά της έμφυλης βίας, ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Με περισσότερες από 30 επιχειρήσεις να επικοινωνούν μαζί μας μετά την εκδήλωση, αποδεικνύεται ότι η δύναμη της συνεργασίας μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστικές λύσεις απέναντι στη μάστιγα της έμφυλης βίας. Οι επιχειρήσεις αυτές προέρχονται κυρίως από τους κλάδους της εστίασης, του λιανικού εμπορίου και της προσωπικής περιποίησης και ομορφιάς και θα φέρουν ειδική σήμανση, ώστε να αναγνωρίζονται εύκολα από όσες χρειάζονται βοήθεια.
Είμαστε περήφανες που η πόλη μας δεν κλείνει τα μάτια, αλλά αναλαμβάνει δράση, συμμετέχοντας ενεργά στη δημιουργία ενός δικτύου επιχειρήσεων που λειτουργούν ως ασφαλείς χώροι, ως χώροι προστασίας για γυναίκες που κινδυνεύουν. Ταυτόχρονα, ευελπιστούμε στο μέλλον να καταφέρουμε να μεταφέρουμε τη δράση και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.
– Υπήρξε κάποια εκπαίδευση όσον αφορά την διαχείριση περιστατικών έμφυλης βίας;
Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες της ΕΛ.ΑΣ. και της Γενικής Γραμματείας της Ισότητας των Φύλων, η Συντονίστρια του έργου (είναι Κοινωνική Λειτουργός) και η Ψυχολογός μας θα σχεδιάσουν ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, ώστε το προσωπικό της κάθε επιχείρησης θα γνωρίζει πως να αντιδράσει σε περίπτωση που κληθούν να παρέχουν βοήθεια σε μια γυναίκα σε κίνδυνο.
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει Safeguarding Training, πρώτη ανταπόκριση σε περιστατικά κινδύνου, ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων για την διαχείριση ενδεχόμενης κρίσης και ενημέρωση των αρμόδιων φορέων. Θέλουμε να είμαστε ξεκάθαρες ότι ούτε μπορούμε, ούτε έχουμε πρόθεση να αντικαταστήσουμε τις Αρχές. Στόχος είναι να παρέχουμε μια πλαισιωμένη πρώτη ανταπόκριση σε μια γυναίκα που βρίσκεται σε κίνδυνο, μέχρι να αναλάβουν δράση οι Αρμόδιες Αρχές.